Untitled Document

Fateh Sultan Məhməd Xan

Tarixin ən böyük hökmdarlarından olan Fateh Sultan Məhməd xan, 3 may 1481-ci ildə vəfat etmişdir. Hələ 22 yaşında olanda İstanbulu alaraq, Bizans İmperatorluğuna son verən bu böyük hökmdar, Arnavutluku, Bosniya və Hersoqovinanı almış, Yunanıstanı fəth etmiş, Balkanları idarəsi altında birləşdirmiş və Trabzon-Rum Pontus Dövlətinə son qoymuşdur. Ümumi olaraq 2 İmperatorluq, 4 Krallıq, 11 kiçik dövlətlər olmaqla 17 dövlət fəth etmişdir. Fateh Sultan Mehmet Xan Osmanlı padşahlarının yeddincisi, 2-ci Murad Xanın oğlu və 2-ci Bəyazid Xanın atasıdır. 1431-ci ildə Ədrinədə doğuldu. Fateh Sultan Məhməd Xan çox cəsur və çox zəki olduğu qədər, çox mükəmməl yetişmiş bir hökmdar idi. Ərəbcə, Farsca, Latınca, Yunanca, Serbcə və bir çox dil bilir, Avropa elm və texnikanı çox gözəl təqib edirdi. Astronomiyanı, riyaziyyat, hərb, tarix, coğrafiya bilgisi çox idi. Kəlam və riyaziyyatda dövrün öndə gedənlərindən idi. Fateh çox sirr saxlayırdı. “Sirrimə saqqalımın bir tükünün belə açılmasına səbəb olsa, hamısını kəsərəm” sözü məşhur idi. 

Rəvayət.

Övliyanın böyüklərindən Bayəzidi-Bistami “quddisə sirruh” bir gecə yuxuya dalıb, sübh namazına oyana bilmədi. O qədər ağlayıb inlədi ki, bir səs eşitdi: “Ey Bayəzid! Bu qüsurunu əfv etdim. Bu ağlamanın bərəkəti ilə sənə ayrıca yetmiş min namaz savabı verdim”. Bir neçə ay sonra yenə yuxuya daldı. Şeytan gəlib mübarək ayağından tutaraq oyandırdı. “Qalx, namazın keçir”, dedi. Bayəzidi Bistami həzrətləri buyurdu ki: “Ey lənətlənmiş, sən belə iş necə edərsən? Sən hər kəsin namazının keçməsini, vaxtını keçirməsini istəyirsən. Məni nə üçün oyatdın?” Şeytan dedi ki: “Sübh namazını keçirdiyin gün ağlayaraq yetmiş min namaz savabı qazanmışdın. Bu gün onu düşünərək səni oyandırdım ki, bir vaxt namaz savabı alasan. Yetmiş min namaz savabına qovuşa bilməyəsən!”