Untitled Document

Qədərə, xeyir və şərin Allahdan olduğuna inanmaq

İnsanlara gələn xeyir və şərin, fayda və zərərin hamısı Allahu təalanın təqdir etməsiylədir.

Qədər Allahu təalanın əzəli elmi ilə insanların və digər məxluqatın edəcəyi işləri bilməsi və istəməsidir. Bunun yaradılmasına qəza, ikisinə birdən qəza və qədər deyilir.

Hər şeyi və insanların yaxşı, pis hər işini Allahu təala yaratsa da, insanlara cüzi iradə vermişdir. İnsan cüzi iradəsindən istifadə edib yaxşı şeyin yaradılmasını istəsə, savab, pis şeyin yaradılmasını istəsə, günah qazanar. İnsan günah işləsə, cəzasını və savab işləsə, mükafatını görər. Yəni Allahu təala heç kimə zorla günah işlətməz.

Hakim Nişapuri belə xəbər verir:

Bir nəfər Zeyd bin Sabitdən bir məsələ soruşdu. O da Əbu Hüreyrənin yanına getməsini söylədi və dedi ki: “Bir gün mən, Əbu Hüreyrə və bir yoldaş məsciddə oturmuşduq. Həmin vaxt Rəsulullah gəlib yanımızda oturdu və «Hamınız Allahdan bir dilək istəyin» buyurdu. Mən və yoldaşım Əbu Hüreyrədən əvvəl dua etdik, Rəsulullah da bizim duamıza “amin” dedi. Növbə Əbu Hüreyrəyə gəldikdə «Ya Rəbbi səndən iki yoldaşımın istəyi ilə unudulmayan bir elm diləyirəm»dedi. Rəsulullah əfəndimiz bu duaya da “amin” dedi. Biz də «Ya Rəsulullah biz də Allahdan unudulmayan bir elm istəyərik» dedik. Bizə «Devsli gənc [Əbu Hüreyrə] sizdən əvvəl davrandı» buyurdu. «Müstədrək, III, 508; Nəsai, III, 440»