TƏVAZÖKAR OLMAQ
Allahü təala, bütün kitablarda, qüruru pisləmiş və qadağan etmişdir. Qurani Kərimdə də, (Allah, qürurlu olanları əlbəttə sevməz!) buyurmuşdur. (Nəhl 23)
Ağılı olan, özünü və Rəbbini tanıyan, heç qürurlana bilərmi? İnsan alçaqlığını, acizliyini, Rəbbinə qarşı hər an göstərmək məcburiyyətindədir. Bunun üçün hər an hər yerdə acizliyini göstərməsi, təvazö üzrə olması lazımdır. Hədisi-şərifdə də buyuruldu ki:
“Allah rizası üçün təvazö edəni, [özünü, Müsəlmanlardan üstün görməyəni] Allahü təala yüksəldər.” [Bezzar]
Təvazö sahibi ola bilmək üçün dünyaya nə üçün gəldiyini, hara gedəcəyini bilmək lazımdır. İnsan, heç yox idi. Əvvəl bir şey edə bilməyən, hərəkət edə bilməyən körpə oldu. İndi də, hər an xəstə olmaq, ölmək qorxusundadır. Nəhayət öləcək, çürüyəcək və torpaq olacaq. Dünya zindanında, hər an, nə vaxt əzaba aparılacağını gözləməkdədir. Öləcək, leş olacaq, böcəklərə yem olacaq, qəbir əzabı çəkəcək, sonra dirildilib qiyamət çətinliklərini çəkəcəkdir. Cəhənnəmdə sonsuz yanmaq qorxusu içində yaşayan kimsəyə qürurmu yaraşar, təvazömü? Qürur nə qədər pis isə, təvazö də o qədər yaxşıdır. Hədisi-şəriflərdə buyuruldu ki:
“İnsan qürurlanınca, iki mələk, "Ya Rəbbi bunu alçalt!" deyərlər. Təvazö etsə, "Ya Rəbbi bunu yüksəlt!" deyərlər.” [Beyheki]
“Zillətə düşməyəcək şəkildə təvazö göstərənə müjdələr olsun!” [Taberani]
“Allahu təala, təvazö edəni ucaldar.” [Bezzar]
“İnsan təvazö edincə, Allahü təala, onu yeddi qat göylərə qədər yüksəldər.” [Beyheki]
“Təvazökar olana təvazö göstər, qürurluya da qürurlu görün.” [İ. Qəzali]
“Təvazö edən, halal qazanan, xasiyyəti gözəl olan, hər kəsə qarşı yumşaq olan və kimsəyə pislik etməyən, insanların yaxşısıdır.” [Berika]