BORCLA BAĞLI BƏZİ HÖKMLƏR
Borcunu vaxtında ödəməyən kimsənin, gəlib möhlət istəməsi lazımdır. Ödəmək imkanı olduğu halda, borcunu gecikdirmək günahdır. Hədisi-şəriflərdə buyuruldu ki:
“Hər hansı bir kimsə, imkanı olduğu halda, borcunu verməyib gecikdirərsə, [borcunu verənə qədər] hər gün əməl dəftərinə zülm etmə günahı yazılar.” [Taberani]
“Ödəməmək niyyətiylə borc alan, Qiyamətə oğru olaraq gəlir.” [İbni Macə]
“Aldığı borcu ödəmək istəməyənə Allahü təala, qiyamətdə, "Bu kimsənin haqqını səndə buraxacağımı zənn etdin?" buyuraraq, o kimsənin yaxşı əməllərini alıb digərinə verər. Əgər borcunu verməyənin yaxşı əməli yoxsa, borc verənin pis əməllərini, günahlarını borcluya yükləyər.” [Taberani]
“Zənginin [ödəmək imkanı olanın] borcunu ödəməyib, gecikdirməsi zülmdür.” [Buxari]
[Borcu vaxtında ödəməməyə zülm, ödəməyənə də zalım deyilmişdir.]
“Allahü təala zalım zəngini sevməz, ona nifrət edər.” [Bezzar]
Borcu olan, borcunu ödəmədən sədəqə verməməlidir. Çünki hədisi-şərifdə, “Borcu var ikən verilən sədəqə qəbul olmaz” buyuruldu. (Buxari)
Verilməyən zəkat da borcdur. Borcu ödəmək, zəkat vermək fərzdir. Zəkat borcu olanın verdiyi sədəqə qəbul olmaz. Əvvəl bu borcları ödəmək lazımdır. Bunun kimi fərz borcu olanın nafilə namazları da qəbul olmaz. Sünnətlər də nafilə deməkdir. (n. Fıkhıyyə)
Borclanmamağa çox diqqət yetirməlidir! Həzrəti Loğman Həkim, “Borc yükü altında əzilməkdənsə, daş daşımağı seçirəm” buyurur. Çünki borclanmaq, insanı küfrə qədər sürükləyər. Peyğəmbər əfəndimiz, “Ya Rəbbi, küfrə düşməkdən və borca girməkdən sənə sığınaram” buyuraraq, borclanmanın çox pis olduğunu bildirmişdir. (Nəsəi)