ƏLİ İBN ƏBU TALİB (Həzrəti Aliyyül Mürtəda)
Həzrəti Əli (radıyallahu anh) Rəsulullahın kürəkəni, həzrəti Ömərin (radıyallahu anh) qayınatasıdır. Rəsulullahın əmisi Əbu Talibin oğludur. İslam xəlifələrinin və Cənnətlə müjdələnən on adamın dördüncüsüdür. Əhli beytin birincisidir. Allahü təalanın aslanı idi. Müxtəlif hədisi-şəriflərdə mədh edildi.
Buğda bənizli, uzun boylu, gülər üzlü, iri və qara gözlü, geniş sinəli, iri bədənli idi. Allah qorxusundan davamlı ağlayardı. Namaza durduqda, aləm alt-üst olsaydı xəbəri olmazdı. Saqqalı sıx olub döyüşdə uzadırdı və çiyinlərinə qədər yayılırdı. Son zamanlarda saçı və saqqalı pambıq kimi ağ olmuşdu. Övliyanın böyüyü, vilayət (övliyalıq) yolunun rəisidir. Hər təriqətdə hər kəsə övliyalığın feyzləri və bacarıqları Həzrəti Əlidən gəlməkdədir.
Hicrətdən iyirmi üç il əvvəl Məkkədə doğuldu. On yaşında ikən iman etdi. Bütün qəzalarda (savaşlarda) qəhrəmanlıqlar göstərdi. Yalnız Uhud döyüşündə on alt yerindən yaralanmışdı. Təbuk qəzasında, Mədinədə gözətçi olaraq buraxılmışdı. Hicri otuz beş ilində xəlifə oldu.
Xəlifəliyi dövründə zühur edən fitnəçilərlə mübarizə etdiyindən, sakitlik və dinclik tapa bilməmişdir. Dövlət idarəsində Həzrəti Ömərin yolunu tutmuşdur. Hər işin əmniyyət və istiqamət dairəsində edilməsinə çalışır, xalqa şəfqət göstərərdi.
Xəlifəliyindən beş il sonra Ramazanı-şərif ayının 17-ci Cümə günü sübh namazına gedərkən İbni Mülcəm adında bir xarici tərəfindən qılıncla alnına vurularaq şəhid edildi. Kufədə, yəni Nəcəf deyilən yerdə dəfn edilmişdir.
Həzrəti Əli şəhid ediləcəyi gün sübh namazına gedərkən yolda bu beyti oxuyurdu:
Ölümə hazır ol ki, ölüm əlbət gecikməz.
Ölüm gəlincə artıq fəryad fayda verməz.