TARİX - İSTANBULUN FƏTH OLUNMASI
Az sərkərdə tapılar ki, Fateh Sultan Məhmədlə müqayisə olunsun. O, bütün ömrünü İslam dövlətinin möhkəmlənməsinə, sərhədlərinin genişlənməsinə, yeni torpaqların zəbt edilərək Osmanlı imperiyasının ərazisinə qatılmasına həsr etmişdir. Fateh Sultanın vaxtında bütün Avropa dövlətləri türk dövlətinin artmaqda olan nüfuzu və qüdrəti ilə hesablaşırdı.
İstanbulun fəthi 6 aprel-29 may tarixləri arasında 53 gün sürən mühasirədən sonra gerçəkləşmişdi. Fateh Sultan Məhməd Xan Topqapı-Ədirnəqapı arasındakı mərkəz cəbhəsini şəxsən özü idarə etdi. Ulubatlı Həsənin bürclərə bayraq sancması ilə coşan əsgərlər dəlik –deşik olan qaladan içəri girdi. 300 000 əsgər və 20 donanmadan mütəşəkkil olan ordu yeri və göyü bürüyən təkbir səsləri arasında günortadan sonra da Fateh Sultan Məhməd Xan Topqapıdan şəhərə girdi. İstanbulun fəthi Türk və dünya tarixi baxımından çox önəmlidir.
XATİRƏ - TÜRKLƏR
XIX əsrdə qərbdə Türk tarixinin ən qabaqçıl mütəxəssislərindən biri olan fransız Leen Cahun belə yazmışdır:
“Başqa millətlərin əksinə olaraq Türklərdə xalqı bəsləyən, geydirən və xərcliyini verən xaqandır. Onlarda vergi demək, xalqın əsas məsrəfi deməkdir. Əgər xaqan artıq yurddaşlarının gəlirlərini qarşılamayacaq vəziyyətə gələrsə, onlara izn verir. Onlar da gedib ehtiyaclarını başqa bir xaqanın bayrağı altında axtararlar. Terx xaqanın gecə yatmaması və gündüz dincəlməməsi, yalnız kasıbları bəsləyib, geydirmək üçün deyildir. O, Türkün şöhrəti və millətin şan və şərəfi üçün gecə-gündüz çalışmış və çarpışmışdır. Misir fironu, İran şahı və Asur hökmdarı millətlərini öz əlaqələri üçün və tanrılarını qüdrətini göstərmək üçün ölümə yolladıqları halda, Türk xaqanı millətini yüksəltməkdən başqa bir şey düşünməmişdir.”