Untitled Document

TƏLƏSKƏNLİK (1)

İnsanın fitrətində tələskənlik vardır. İki ayəti-kərimə məalı:
“İnsan tələskən (təbiətcə) yaradıldı.” [Ənbiya 37]
“İnsan çox tələskəndir.” [İsra 11]
Tələsik işə şeytan qarışır. İki hədisi-şərif məalı:
“Tələsmək şeytandan, təmkinli olmaq Rəhmandandır.” [Tirmizi]
“Təmkinli olan məqsədə çatar, tələsən xəta edər.” [Beyhəki] “Təmkinlilik, tələskənliyin əksidir.”
O halda işlərdə tələsməməli və dərhal qərar verilməməlidir. Tələsik verilən qərarlara şeytan qarışır. Nəfsin istədiyi bir şey ağıla gəlincə şeytan, “Fürsəti qaçırma, dərhal et!”, deyər. Onun üçün qəlbə gələn şeyi etmədən əvvəl bu işdən Allahu təala razıdırmı, savabdırmı, günahdırmı deyə düşünmək lazımdır! Günah deyilsə etmək lazımdır! Beləcə, təmkinlə hərəkət edilmiş, yəni tələskənlik edilməmiş olur.

Yalnız 5 yerdə tələsmək olar:
1- Qonaq gəlincə dərhal yemək vermək,
2- Günah işləyincə dərhal tövbə etmək,
3- Namaz vaxtı girincə dərhal qılmaq,
4- Dəfn işini təcili görmək,
5- Qız və ya oğlan uşaqlarına dini bilikləri və namaz qılmağı öyrətdikdən sonra, həddi buluğa çatıb münasib biri çıxınca dərhal evləndirilmək lazımdır. Əşiat-ül-ləməat kitabındakı hədisi-şərifdə, “Ya Əli, üç şeyi gecikdirmə! Namaz vaxtı girincə dərhal qıl, cənazə namazını dərhal qıl! Dul və ya qızı uyğun birisi istəyincə dərhal evləndir!” buyruldu. (Tirmizi) O halda namazını qılan, günahlardan çəkinən, qazancını halaldan qazanan biri varsa, dərhal onunla evləndirmək lazımdır! Əgər evləndirməzsə fitnəyə səbəb ola bilər. Bir hədisi-şərif məalı:

“Dinini, əxlaqını bəyəndiyiniz bir kimsə qızınıza elçi düşərsə, dərhal onunla evləndirin. Əgər evləndirməsəniz fitnə və fəsada səbəb olarsınız.”[Tirmizi]
İbadətləri və xeyirli işləri etməkdə tələsmək lazımdır. Bir neçə hədisi-şərif məalı:
“Ölmədən əvvəl tövbə edin! Xeyirli işləri etməyə maneə çıxmadan əvvəl tələsin! Allahu təalanı çox xatırlayın! Zəkat və sədəqə verməkdə tələsin! Beləcə Rəbbinizin ruzilərinə və yardımına qovuşun!” [İbni Macə]
Sədəqə verməkdə tələsin, çünki bəla sədəqəni önləyə bilməz.” [Beyhəqi]
Beş şey gəlməzdən əvvəl beş şeyin qiymətini bilin: Ölməzdən əvvəl həyatın qiymətini, xəstəlikdən əvvəl sağlamlığın qiymətini, dünyada axirəti qazanmağın qiymətini, yaşlanmadan
gəncliyin qiymətini, kasıblıqdan əvvəl zənginliyin qiymətini.” [Hakim]
Zəkatını verməyən və malını axirət yolunda sərf etməyən kasıb olduqdan sonra çox peşman olar.
Bir hədisi-şərif məalı:
“Təsvif edən həlak olar.” [Bəriqa] (Təsvif, xeyirli işi sonraya saxlamaqdır.)