Untitled Document

XƏZƏR DƏNİZİ

Xəzər dənizi haqqında ən qədim məlumatlara Assuriya gil qablarının üzərindəki yazılarda rast gəlinir və o Cənub dənizi adlanır. Yunan tarix və coğrafiyaçısı Hekatey Miletskinin (e.ə.VI əsr) əsərlərində bu dəniz Kaspiy və Hirkan kimi adlanır. Birinci etnonim o zaman dənizin cənub-qərb sahillərində, müasir Azərbaycanın ərazisində yaşamış Kaspi xalqının adı ilə əlaqədardır. İkinci ad dənizin cənub-şərq küncündə yerləşmiş Hirkan ölkəsindən (farsça "canavarlar ölkəsi" deməkdir) yaranmışdır. Hər iki ad Herodot tərəfindən də istifadə olunur (e.ə.V əsr). Daha sonrakı qədim müəlliflər bu adlarla yanaşı, Coşqun və Hirkan dənizi adlarını işlədirlər. Qədim rus əlyazmaları abidələrində Xəzər dənizi Göy (Monqol-Türklərdən götürülmşdür), Xarəzm (Amudərya çayının aşağı vadisində yerləşən və ərazisi Xəzər dənizinə qədər uzanan Xarəzm döləti ilə bağlı), Xvalın, Dərbənt və s. kimi adlandırılır. Xəzər ətrafında yaşayan xalqlar da bu dənizə məxtəlif adlar vermişlər, məsələn: ruslar-Xvalın, tatarlar-Ağ Dəniz, türklər-Kiçik Dəniz, çinlilər-Si Hay, yəni qərb dənizi. Rusiyada Kaspiy adı XVI əsrin əvvəllərində meydana gəlmişdir. Xəzər ətrafında yerləşmiş digər ölkələrdə bu su hövzəsi: Azərbaycanda-Xəzər (Xəzərlər, V-X əsrlərdə dənizin şimal-qərb sahillərində məskunlaşmış türkdilli millətdir), İranda Mazandaran, Qazaxıstanda və Türkmənistanda Kaspiy dənizi kimi adlandırılmışdır. Bütövlükdə, müxtəlif vaxtlarda, müxtəlif xalqlar Xəzərə 70-ə qədər ad vermişlər.

SAĞLIQ - SİRKƏ DƏRMAN KİMİDİR

Bütün sirkələr və xüsusilə alma sirkəsi iltihablı mədəyə faydalıdır, ödü qovar, öldürücü dərmanların zərərini aradan qaldırar, bədəndə qatılaşan qanı duruldar, dalağa faydalıdır, mədəni təmizləyər, susuzluğu kəsər. Həzmə kömək edər, bəlğəmə qarşı faydalıdır. İsti olaraq ağızda qarqara edilərsə, diş ağrılarına qarşı faydalı olub, diş ətlərini də qüvvətləndirir.

Yayda isti ölkələrdə sərinlətmə baxımından faydalıdır.

Sirkə, diş ətinə, pis yaralara, qaşıntıya, həşərat sancmasına, yanıqlara və diş ağrısına qarşı faydalıdır.

Sirkə, çiban, apse, yara, ekzema, sızanaq və uyuza faydalıdır. Gül suyu ilə birlikdə istifadə olunarsa baş ağrısı üçün çox yaxşıdır. Sirkə mədə yanmasını artırır. Mədəsi rahatsız olanlar istifadə etməməlidir.
Ac qarnına sirkə istifadə etmək sağlıq üçün zərərlidir.