Müdrik və ədalətli oyun

Şahmat 1500 il əvvəl yaranıb, vətəni-Hindistandır. Bəs görəsən,bu maraqlı oyunu kim icad edib? Çox maraqlı sualdır. amma təəssüf ki,şahmatın yaranışı ilə bağlı mövcud olan saysız hesabsız əfsanələrdə belə,oyunun yaradıcısının kim olduğu açıqlanmır.

5-ci əsrdə hökümdarlıq etmiş ərəb xəlifi 1-ci valid əyanlardan biri şahmat oynayır.Rəqib qəsdən zəif gedişlər oynayır ki, xəlif acıqlanmasın Bunu duyan xəlif taxtanın arxasından hiddətlə qalxaraq deyir:
-Sən nə cürətlə hökumdarla zəif oyun oynayırsan?

artıq 1500 ildir ki, insanlar şahmat oynayır. Yəni bu gunə qədər oyunun gedişləri öyrənilməyib. Yox Mutəxəssislərin apardıgı hesablamalara görə ilkin vəziyyətdə aglarin 20 müxtəlif gedişi qaraların da 20 muxtəlif cavabı var. Mümkun gedişlərin sayı 28-ə qədərdir.

Soyuducu
Ərzaq məhsullarını otaq temperaturuna nisbətən soyuqda daha uzun müddətə saxlamağın mümkün olduğu sizə yaxşı məlumdur. Qədim insanlar bu məqsədlə buzdan istifadə edirlərmiş. Ümumiyyətlə ərzaq məhsullarının kiimyəvi yolla soyudulmasının 5 əsrlik tarixi vardır. XVI əsrdə Vilfafrank adlı bir aşpaz varlıların süfrəsi üçün şərabı selitra qatılmış suda soyutmaqla hazırlayırdı. İlk məişət soyuducusu almaniyalı mühəndis Karl fon Linde (1842-1934) tərəfindən icad olunmuşdur. Onun soyuducusu qazı borulara vuran buxar mühərriki ilə işləyirdi. Soyuducunun arxasındakı boru ilə hərəkət edən qaz kondensə olunaraq mayeyə çevrilirdi. Soyuducuya daxil olan maye dövr edir və temperaturu kəskin şəkildə azaldırdı. Nəticədə soyuducunun kamerası soyuyurdu. İlk soyuducunun korpusu ağacdan hazırlanırdı. Belə soyuducunun qiyməti də baha idi. Onu 1750 markaya satırdılar ki, bu məbləğə o zamanlar kənddə böyük bir ev almaq mümkün idi. İlk elektrik soyuducusu isə 1923-cü ildə isveçli mühəndislər Baltsferon fon Platen və Karl Munters tərəfindən icad olunmuşdur.