Meyit üçün isqat və dövr haqqında qısa məlumat

“Nur ül-izah” kitabında və “Tahtavi” haşiyəsində və “Haləbi” ilə “Dürr-ül-muxtar” da namazların qəzası sonunda, “Müntəka”da, “Dürr-ül-müntəkada”, “Vikayə”də, “Dürər”də və “Cəvhərə”də və başqa qiymətli kitablarda orucun sonunda vəsiyyət edən meyit üçün isqat və dövr etmək lazım olduğu qeyd edilmişdir. Məsələn: “Tahtavi” haşiyəsində deyilir ki, tutulmamış orucların fidyə verərək isqat edilməsi üçün nass (Ayəti-kərimə və Hədisi-şəriflər) vardır. Namaz orucdan daha mühüm olduğundan  bir üzr ilə qılına bilinməyən və ya qılmaq istədiyi halda, ölümcül xəstəliyə tutulmuş birinin qəza etmədiyi namazlar üçün də orucda edildiyi kimi isqat etmək üçün alimlərin söz birliyi vardır. Namazın isqatı olmaz deyən cahildir. Çünki məzhəblərin sözbirliyinə qarşı gəlmək deməkdir. Hədisi-şərifdə, “Bir kimsə başqası yerinə oruc tuta bilməz və namaz qıla bilməz. Lakin onun orucu və namazı üçün kasıbı doyura bilər” buyuruldu. Əhli-sünnət alimlərinin üstünlüklərini anlaya bilməyən və məzhəb imamlarımızı da özləri kimi “xəyal ilə danışır” hesab edən bəzi kimsələrin, “İslamda isqat və dövr yoxdur. İsqat xristianların günahları təmizləməyə bənzəyir” kimi şeylər söylədiklərini eşidirik. Onların bu kimi sözləri özlərini təhlükəyə atmışdır. Çünki Peyğəmbərimiz “sallallahü aleyhi və səlləm” “Ümmətim dəlalət üzərində birləşməz” buyurmuşdur. Bu Hədisi-şərif müctəhidlərin söz birliyi ilə bildirdikləri şeylərin, əlbəttə, doğru olduqlarını göstərir. Onlara inanmayan bu Hədisi şəriflərə inanmamış olur. İbni Abidin vitr namazını anladarkən “Dində zəruri olan, yəni cahillərin də bildikləri «İcma» bilgilərinə inanmayan kimsə kafir olar” buyurur. “İcma” alimlərin söz birliyi deməkdir. İsqat günahları təmizləməyə necə bənzəyə bilər. Keşişlər günahları təmizləyirik deyərək insanları soyurlar. Halbuki İslamiyyətdə isqatı din adamları edə bilməz. İsqatı yalnız ölünün vəlisi edə bilər və pul din adamlarına deyil, kasıblara verilir.