NƏFSİN HƏVƏSİ

Qəlb xəstəliklərinin, yəni pis əxlaqın yeddincisi, nəfsin həvəsinə, şəhvətlərinə, istəklərinə, ləzzətlərinə tabe olmaqdır. Bunun pis olduğu, ayəti-kərimələrdə açıqca bildirilmişdir. Nəfsin arzularının, insanı Allah yolundan azdırıcı olduqları, Qurani-Kərimdə xəbər verilmişdir. Çünki nəfs, daim Allahü təalanı inkar, Ona tərslik, üsyan etmək istəyər. Hər işdə nəfsin arzularına tabe olması, nəfsə tapınmaq olur. Nəfsinə tabe olan, küfrə və ya bidət sahibi olmağa yaxud fısqə yəni haram işləməyə başlar. Əbu Bəkr Tamistani "rahimə-hullahü təala" deyir ki, “Nəfsə tabe olmaqdan xilas olmaq, dünya nemətlərinin ən böyüyüdür. Çünki nəfs, Allahü təala ilə qul arasındakı pərdələrin ən böyüyüdür”. Sehl bin Abdullah Tüstəri deyir ki, “İbadətlərin ən qiymətlisi, nəfsə tabe olmamaqdır”. İslam bin Yusüf Bəlhi, Hatəm-ül esama bir şey hədiyyə etdi. Hatəm bunu qəbul edincə, bunu qəbul etmək nəfsin arzusuna uymaq deyilmi, dedilər. Qəbul etməklə özümü aşağı, onu əziz etdim. Rədd etsəydim, özüm əziz, o aşağı olardı. Nəfsimin xoşuna gələrdi, dedi. Rəsulullah "sallallahu əleyhi və səlləm", uzun bir hədisi-şərifin sonunda buyurdu ki, “İnsanı fəlakətə sürükləyən şeylər üçdür”: Xəsislik, nəfsə uymaq, özünü bəyənmək”. İmamı Qəzəli "rahimə-hullahü təala" buyurdu ki, Allahü təalanın insana köməyinə mane olan pərdələrin ən betəri, “Ucb”dur (özünü bəyənmək). Yəni eyiblərini görməyib, ibadətlərini bəyənməkdir. İsa əleyhissəlam buyurdu ki, “Ey həvarilər! Külək, çox işıqları söndürmüşdür. Ucb da, çox ibadətləri söndürmüş, savablarını yox etmişdir”.

Onlar belə idi.

Böyük övliyalardan İbrahim bin Ədhəm həzrətləri bir gün çöldə gedərkən dəstəmaz almaq üçün su axtarmalı oldu. Bir quyuya rast gəldi. Su çəkmək üçün vedrəni quyuya salanda, vedrənin içi gümüşlə dolu olaraq çıxdı. Dərhal geri boşaldıb təkrar olaraq quyuya saldı. Bu dəfə vedrə qızılla dolu olaraq çıxdı. Yenə boşaldı, bu səfər də ləl-cavahirat ilə dolu çıxdı. Onu da boşaldıb belə dua etdi: ”Ya Rəbb! Mənə xəzinə verirsən. Mənim arzum bu deyil. Sənə ibadət etmək məqsədilə dəstəmaz almaq istəyirəm.”

Vedrəni təkrar olaraq quyuya salıb çəkəndə su ilə dolu olduğunu gördü, dəstəmaz alıb namazını qıldı.