SÖHBƏT - YER ÜZÜNDƏKİ HƏR CANLININ RUZİSİ
İslam alimləri, "Kim kimə, nəyə güvənərsə köməyi ondan gözləsin!" buyurur.
Alimlərdən birinə, "Həmişə ibadətlə məşğul olursan, nə yeyib nə içirsən?" dedilər. O da, dişlərini göstərdi. "Dəyirmanı edən suyunu göndərər" demək istədi. Çünki ruziləri Allahu təalanın göndərdiyinə inancı tam idi. Ayəti-kərimə məali: "Yer üzündəki hər canlının ruzisini Allah əlbəttə göndərir." [Hud 6]
Veysəl Qarani həzrətləri nəsihət istəyən birinə, "Şam şəhərində qal" buyurdu. O da "Görəsən Şamda dolanışıq necədir?" dedi. Həzrət, "Ruzilərindən şübhə edənlərə təəssüflər olsun. Bunlara nəsihət fayda verməz" buyurdu.
Hədisi-şəriflərdə buyuruldu ki: "Allahu təala özünə sığınanın hər işinə yetişər, heç ümid etmədiyi yerdən ona ruzi verər." [Beyhəqı] "İnsan ehtiyaclarını Allahu təalaya həvalə edərsə, ehtiyaclarını [hasil olan səbəbləri] ehsan edər." [Hakim]
Məsələn, hər kəsin sənə mərhəmət və xidmət etməsini təmin edər. Yəhya ibn Muaz Razi həzrətləri buyurur ki: "İnsanlar səni Allahu təalanı sevdiyin qədər sevər. Allahu təaladan qorxduğun qədər səndən qorxarlar. Allahu təalaya itaət etdiyin qədər sənə itaət edərlər, Ona itaətin nisbətində, sənə xidmət edərlər. Xülasə, hər işin Onun üçün olsun! Yoxsa, heç bir işinin faydası olmaz. Həmişə özünü düşünmə! Allahu təaladan başqa kimsəyə güvənmə!"
Əbu Muhamməd Raşi həzrətləri buyurur ki: "Özün ilə Allahu təala arasında ən böyük pərdə [mane], hər zaman öz mənfəətini düşünmək və özün kimi bir acizə güvənməkdir. Sofilik, istədiyin hər yerə gedə bilmək və buludların kölgəsində rahat etmək hər kəsdən hörmət görmək deyildir. Hər halında Allahu təalaya güvənməkdir."
Allahu təaladan başqa güvəniləcək, dost eldə ediləcək heç kimsə, heç bir şey yoxdur. Allahu təaladan başqasına sığınmaq hörümçək toruna sığınmağa bənzədilmişdir. Qurani-kərimdə məalən buyurulur ki: "Allahdan başqa dost edinənin halı hörümçəyin vəziyyətinə bənzəyər. Halbuki sığınacaqların ən çürüyü hörümçək yuvasıdır. [Ənkəbut 41]