MƏNQİBƏ ÇÜRÜK ALMA ÜÇÜN NƏ İSTƏYİRSƏN

Bir gün bir zimmi, yəni müsəlman ölkəsində yaşayan qeyri-müslim bir nəfər Sultan İkinci Murad Xana deyir ki:
- Bir məruzəm var Padşahım, icazə buyurun danışım? 
- Əlbəttə, söylə nədir məruzən? 
- Əskərləriniz dünən mənim bağçamdan alma yedilər və pulunu da ödəmədilər! 
- Bu dediyin necə ola bilər? Mümkün deyil, bir anlaşılmazlıq olmuşdur! 
- Anlaşılmazlıq deyil Padşahım. 
Sultan Murad Xan dərhal araşdırılmasını əmr etdi. Çox keçmədən  üç əskəri hüzuruna gətirdilər. Sultan onlara hadisəni danışıb və soruşdu: 
- Bu zimminin söylədikləri doğrumudur?
Əskərlərdən biri dedi ki: 
- Doğrudur Sultanım, mən etdim! 
- Axı necə oldu? Qul haqqını heç düşünmədinmi ?
- Padşahım, mənim yediyim alma yerdə idi və həm də çürük idi. Çürük bir almanın pula dəyəcəyini heç düşünmədim; həm də bu iki yoldaşım da oradaydılar, onlar ağacdan alma qopardılar və pulunu da bağçaya atdılar. 
Padşah, zimmidən soruşdu: 
- Əskərlərimin söylədikləri doğrumudur? 
- Bəli, o ikisinin qopardığı almaların əvəzini aldım. 
- Bəs, əgər elədirsə nə istəyirsən? 
- Digər əskərinizin yerdən götürdüyü almanın əvəzini də istəyirəm. 
- Yaxşı bəs, o çürük alma üçün nə istəyirsən? 
- Bir kisə qızıl istəyirəm, yoxsa haqqımı halal etmərəm.
- Bir çürük alma bir kisə qızıl edərmi heç? Bu açıq-aşkar haqsızlıqdır.
- O zaman haqqımı halal etmirəm. 
- Yaxşı, al bu bir kisə qızıl! 
Zimminin gözləri doldu, ona uzadılan kisəni əliylə itələdi və kəliməi şəhadət gətirdi. Sonra dedi ki: 
- Əfəndim, məqsədim qızıl-filan deyildi, müsəlman olmadan əvvəl son dəfə ədalətinizi təcrübə etmək istədim, məni bağışlayın və aranıza alın!