HIQD (Kin bəsləmək) (1)

Hıqd, başqasından nifrət etmək, ona qarşı kin bəsləməkdir. Özünə nəsihət verənə kin bəsləmək haramdır. Onu sevmək, ona hörmət etmək lazımdır. Halbuki o, özü ilə eyni dərəcədə və ya daha üstün olana hirslənər. Bir şey etmək əlindən gəlmədiyi üçün, ona qarşı qürurlanar. Təvazö göstərilməsi lazım olana təvazö edə bilməz. Onun haqlı sözlərini, tövsiyələrini qəbul etməz. Hər kəsə qarşı ondan daha üstün olduğunu göstərmək istəyər. Ona əziyyət versə də üzr istəməz.

                Zülm edənə qarşı hıqd haram deyildir. Bir borc verən ölsə, bunun haqqı varislərinə ödənməz isə, qiyamətdə ödətdirilər. Zalımı əfv etmək üstündür. Uhud qəzasında Rəsulullah əfəndimizin mübarək üzü yaralanıb, mübarək dişi qırılanda, Əshabi-kiram çox kədərləndilər. Dua et, Allahu təala cəzalarını versin dedilər.  “Lənət etmək üçün göndərilmədim. Xeyr-dua etmək, hər məxluqa mərhəmət üçün göndərildim” və “Ya Rəbbi bunlara hidayət et, tanımırlar, bilmirlər” buyurdu. Düşmənlərini əfv etdi. Lənət etmədi.

                Zülm edəni əfv etmək, hilmin (mülayimlik), mərhəmətin və şücaətin ən üstün dərəcəsidir. Özünə yaxşılıq etməyənə hədiyyə vermək də, ehsanın ən üstün dərəcəsidir. Pislik edənə ehsan etmək, insanlığın ən yüksək dərəcəsidir. Bu sifətlər düşməni dost edər.

Şeyx İbn-ül Ərəbi deyir ki:

                “Pislik edənə yaxşılıq edən kimsə, nemətlərin şükürünü etmiş olar. Yaxşılıq edənə pislik edən kimsə, küfranı-nemət etmiş olar.”