SUSMAQ HAQQINDA
“Sənə səndən olar, hər nə olarsa,
başın salamatlıq tapar, dilin durarsa”
Və
“Göz iki, qulaq iki, ağız tək,
Çox görüb, çox dinləyib, az söyləmək gərək” demişdirlər.
Yunis Əmrə də deyir ki:
Sözünü bilən adamın, üzünü ağ edə bir söz.
Sözü bişirib deyənin, işini sağ edə bir söz.
Söz ola kəsə savaşı, söz ola kəsdirə başı,
Söz ola zəhərli aşı, bal ilə yağ edə bir söz.
“Dil”ə aid çox söz deyilmişdir. Bəziləri belədir:
Söz gümüşdürsə, sükut qızıldır.
Ağızdan çıxan söz boşda qalmaz, ya sağ tərəfə yazılar ya da sol tərəfə.
Bir söz söyləyərkən həm öz, həm də qarşınızdakının axirətini düşünərək danışın.
Söz insanın tərəzisidir. Çoxu ziyan, azı vüqardır.
Az danışan qınanmaz, üstəlik etibarı çox olar.
Zarafat, lağ və boş danışmaq bəlaya yol açar.
Çox danışmaq dostluğu pozar, lazımsız danışmaq ayıbları açar, acı söyləyəndən dostlar qaçar.
Əgər qəlbdə darlıq və kədər, bədəndə yorğunluq və halsızlıq, ruzidə əskiklik və bərəkətsizlik olarsa, bunun boş və yersiz danışmalardan meydana gəldiyi bilinməsi lazımdır!
Hikməti danışmaqda deyil, susmaqda axtarmaq lazımdır!
Susmaq ağılın bəzəyi və cəhalətin örtüsüdür.
Şirin dilli və comərd əlli olmaq lazımdır!
Sükut alimin zinəti, cahilin ayıbına pərdədir.
İbadət on qisimdir, doqquzu susmaq, biri də pis yoldaşdan uzaq dayanmaqdır.
Dil, irfan xəzinəsinin açarıdır, çox danışan könüldəki qulluq cövhərini boşaldar.
Az söz ədəbdir, gözəl əməlləri qorumağa səbəbdir.
İnsan dilinin altında gizlidir. Sirr saxlayan muradına çatar.