SÖHBƏT UŞR HAQQINDA
Sual: Uşr nədir?
CAVAB
Torpaq məhsullarının zəkatına uşr deyilir. Kasıb və ya borclu olanın da uşr verməsi lazımdır. Fəqət, ticarət malı və heyvan zəkatı belə deyildir. Borclar çıxıldıqdan sonra qalanı nisab miqdarını görürsə zəkat verilər. İmamı Azam həzrətləri buyurur ki:
“Məhsul torpaqdan alındığı vaxt az olsun, çox olsun onda birini və ya qiyməti qədər qızıl və ya gümüşü müsəlman kasıblara vermək fərzdir.”
İmameynə görə uşr vermək üçün məhsulun bir il dayanıqlı olması və miqdarının 1250 kq.-dan (təxminən bir tondan) çox olması lazımdır. Məsələn yarım ton buğdası çıxan kasıb İmameyninqövlünə görə uşr verməzsə günaha girməz. Fəqət zənginin yüz kq. buğdası olsa, onda birini verməsi lazımdır.
Uşr verən kasıb, başqalarının verdiyi uşru ala bilər. Fəqət zənginin zəkat alması haramdır.
Bir kimsə tarlasının və ya bağçasının onda birini bir kasıba versə, tarlasının və ya bağçasının qalan qisminin uşrunu yenə hər il verməsi lazımdır.
Uşrun nisabı yoxdur. Məhsul az olsa da uşru verilir. Uşr, onda bir olaraq verilər. Edilən xərclər çıxarılmaz. Sadəcə pulla suvarma olarsa və ya motorla sulanarsa, iyirmidə bir verilər. Uşr vermək, Ənam surəsinin 141-cü ayəsi ilə əmr edilmiş, onda birinin verilməsi də hədisi-şərif ilə bildirilmişdir.
Sual: Qohumlarım bağçamı pulsuz əkib uşr vermirlər. Mən cavabdehəhmi?
CAVAB
Xeyr.
Uşru verilməyən məhsul
Sual: Uşru verilib verilmədiyi bilinməyən və ya verilmədiyi bilinən məhsuldan bizə hədiyyə edilsə, yemək caiz olar?
CAVAB
Bilinmirsə yemək caizdir. Uşrunu vermədiyi bilinirsə, onda birini ayırıb, kasıba verdikdən sonra yemək yaxşı olar. ( S. Əbədiyyə)
Sual: Buğda, arpa və xurmanın uşrunu kilo ilə çəkərək vermək caizdirmi?
CAVAB
Bəli, caizdir.
Sual: Zeytuna etdiyimiz xərc məhsuldan çoxdur. Uşr vermək lazımdırmı?
CAVAB
Toplanırsa vermək lazımdır.
Sual: Çox xərc edib çox az məhsul alanın yenə uşr verməsi lazımdır?
CAVAB
Xərc nə qədər çox, məhsul də nə qədər az olarsa olsun, hər məhsulun uşrunu vermək fərzdir.