SÖHBƏT........................................CİN VƏ İLLUZİYA

Sual: Cinlərə illüziya deyənlər var, doğrudurmu?

CAVAB

Bəzilərinin cinləri xəyal (illüziya) sanıb yoxdur deməyi yanlışdır.

Qorxudan gözünə görünən xəyallar əlbəttə yoxdur. Lakin bu xəyalları cin bilmək, cindən xəbəri olmamaq deməkdir. Bir şeyə yoxdur deyə bilmək üçün o şeyi tanımaq lazımdır. Tanımadan yox demək uşaq zarafatı olur. Bu kimilərə alim demək yersiz olar. Bütün Peyğəmbərlərin xəbər verdiyi və hələ Peyğəmbər əfəndimizin müxtəlif zamanlarda xəbər verdiyi bir bilgiyə ağıla, təcrübəyə əsaslanmadan zənn yolu ilə yoxdur demək alimə yaraşan bir şey deyildir.

Cinlərə, mələklərə, Cənnətə, Cəhənnəmə inanmayanlar “Kim gedib, kim görüb? Var olsaydılar görərdik. Görülməyən şeyə inanmaq olmaz” deyirlər. Gözü ağla deyil, ağlı gözə bağlı bilirlər. Halbuki, ağıl duyğu orqanları üstündə bir qüvvətdir və hiss edilən şeylərin doğruluğunu, yanlışı ayıran bir hakimdir. İnsanlar gözə tabe olsaydı, insanlıq şərəfi gözün qüvvəti ilə ölçülsəydi pişiyin, itin və siçanın insandan daha şərəfli olması lazım olardı. Çünki bu heyvanlar qaranlıqda da görür, insan isə görə bilmir. O halda görmədiyinə inanmaq istəməyən kimsə insanlığı heyvandan aşağı görməkdədir. Demək ki, hiss orqanlarımız ağlın alətləridir. Hakim, idarə edən ağıldır. Ağıl görünməyən, eşidilməyən şeyləri rədd etmədiyi kimi, yoxluğu isbat edilməyən və başa düşülməyən şeylərə də yoxdur deməz. Bunlara yoxdur demək ağıla uyğun olmaz. (S. Əbədiyyə)