MARAQLI SOLAR İSTİXANA
Yeni nəsil günəşdən elektrik istehsal edən istixanaların ilk məhsulları alındı. Elektrik istehsal edən macenta rəngli istixanalarda istehsal edilən xiyar və pomidorlar daha sürətlə böyüyə bilər və 5 % daha az su aparar. “Yeni inkişaf etdirdiyimiz ağıllı istixanalar sayəsində, məhsulların böyüməsini əngəlləmədən günəş enerjisindən elektrik əldə edə bilir, bu həqiqətən həyəcanverici hadisədir’’, Kaliforniya Üniversitetindən ətraf mühit elmləri Prof. Michael Loik deyir. Tədqiqat American Geophysical Union jurnalı Earth’s Future-da yayınlandı. Elektrik istehsal edən günəş enerjili istixanalar dalğa boyu seçici fotovoltaik sistemlərlə təchiz edildi. Bu əvəzolunmaz texnologiya sayəsində daha məhsuldar və mövcud fotovoltaik sistemlərdən daha az maya dəyəri olan sistemlər qurmaq mümkün olur. Yeni istixanalar şəffaf və parlaq macenta(bənövşəyi-qırmızı) boya sayəsində işığı absorblayaraq zolaq şəklində fotovoltaiklərə əks etdirərək elektrik istehsal edir. Dalğa boyu seçici fotovoltaik sistemlər mavi və yaşıl işığın dalğa boylarını absorblayaraq, qalanını bitkilərin böyüməsi üçün saxlayır. Bu texnologiya UC Santa Cruz-dan Prof. Sue Carter və Glenn Alers 2012-ci ildə Soliculture-ni quraraq texnoloji bazara daşıdı. Qrup pomidor, xiyar, limon, bibər, çiyələk, cökə, reyhan kimi 20 növ bitkinin fotosintez və meyvə istehsalını görüntülədi. “Məhsulların 80 %-nə təsir etməzkən, 20%-i macenta pəncərələrin arxasında çox daha yaxşı böyüdü,“Loik deyir. Pomidor və xiyar istixanaların əsas məhsullarıdır. İstixanalar sayəsində son 20 ildə 6 dəfə çox istixana istifadəsi, bütün dünyada 9 million hektar sahə tələb edir. Əgər istixanalar bu şəkildə elektrik istehsal edərsə, məhsullar daha çox uğurlu olacaqdır.