MARAQLI HAVA HAQQINDA

Hava ilə yer üzü, elektrik baxımından bir-birinə qarşı, bir qalvanik elementin qütbləri vəziyyətindədir. Hava müsbət, yer mənfi yüklüdür. Bu iki qütb arasında yaşamakda olan insan 50 litr duzlu su daşıdığına görə, güclü bir naqildir. Üzərimiz yüz minlərlə tük ilə örtülü olduğuna görə, bir ötürücü stansiyası vəziyyətindəyik.

100 litr havada, 78 litr azot, 21 litr oksigen, 1 litr arqon kimi nəcib qazlar və 0,03 litr karbondioksid qazı [CO₂] vardır. Hava, bu qazların qarışımıdır. Havada qaz halında olan azot, yumurtanın ağı, çörək, ət kimi cisimlərin quruluş maddəsidir. Bu cür azotdan əmələ gələn maddələrə (Protein) deyirik. Proteinlər, aminoasidlərin peptidləşməsindən hasil olan polipeptid quruluşundadır. Bunlar, protoplazmanın özək daşı olduğuna görə, proteinsiz, yəni azotsuz yaşamaq olmaz. Yalnız yağ, şəkər, nişasta kimi azotsuz qidalarla bəslənən bir heyvan, yaşaya bilməz. İnsan, hər gün qidalardan 8 qram azot qəbul etmək məcburiyyətindədir. Lakin nə insan, nə heyvan və nə də bitkilər, havadakı azotu ala bilmir. Çünki azot molekullarındakı cüt atom, bir-biri ilə möhkəm bağlı olub, asan ayrılmır. Mürəkkəb cisim əmələ gətirmək üçün atomlar birləşir, demişdik.