YANARAQ ÖLƏNƏ QƏBİR ƏZABI
Müasir dövrdə ağlını dində ölçü qəbul edən bəzi insanlar, yanaraq ölənə qəbir sualı və qəbir əzabı ola bilməz zənn edirlər.
Mumiyalanıb açıq havada qalan, yaxud heç dəfn edilməyən ölüyə və yanaraq kül olan insanlara da qəbir sualı olur. (Sirac-ül-vəhhac və Camius-sagir şərhi).
Məşhur “Əmali” şərhində də, “Bir insanı canavarlar parçalayıb yesə, yaxud odda yansa, dənizdə çürüsə, qəbir sualı olacaq, qəbir əzabı və ya qəbir nemətləri veriləcək” buyuruldu.
İmam Rabbani həzrətləri buyurur ki:
Qəbir əzabı axirət əzablarındandır. Dünya əzabına bənzəmədiyi kimi, yuxuda görülən əzaba da bənzəmir. Belə zənn etmək, qəbir əzabını bilməməkdən irəli gəlir. Qəbir əzabına inanmayan bidət sahibi sayılır. “Haqqında hədisi-şərif olsa da, olmasa da, qəbir əzabına inanmaram, ağıl və təcrübə bunu qəbul etmir” deyən kafir olur. (Məktubatı-Rabbani 3/17- 31)
Ağlın dərk etmədiyi şeyləri ağılla həll etməyə cəhd etmək çox səhvdir.
Ağıl göz kimi, din bilikləri də işıq kimidir. Göz, işıq olmasa, qaranlıqda görə bilməz. Göz, qaranlıqda görmədiyi şeylərə "Yoxdur" deyə bilməz. Ağıl da, mənəviyyatı, fizikadan irəlisini anlaya bilməz. Ağıldan faydalana bilmək üçün Allahü təala din işığını göndərdi. Göz işıq olmadan qaranlıqda cisimləri görə bilmədiyi kimi, din bilikləri olmadan da ağıl mənəvi şeyləri anlaya bilmir. O halda ağıl yalnız din işığı ilə mənəvi şeyləri anlaya bilir.